Thuật ngữ tâm lý tình yêu

Cấu trúc gia đình F1 đến F10 là gì

Cấu trúc gia đình F1 đến F10 là gì

Cấu trúc gia đình F1 đến F10 là gì

Khi nói “cách bạn yêu được viết từ ngôi nhà bạn lớn lên”, câu ấy nghe vừa đúng vừa mơ hồ. Ngôi nhà nào? Viết bằng cái gì? Để cụ thể hơn, Quân Sư Nữ gọi tên khoảng mười cấu trúc gia đình gốc, đánh số từ F1 đến F10. Chữ F là family, gia đình. Mỗi cấu trúc là một kiểu nhà, và mỗi kiểu nhà để lại một dấu vết riêng lên cách một người chọn yêu, giữ và rời khi trưởng thành.

Cấu trúc gia đình F1 đến F10 là gì: đó là cách Quân Sư Nữ phân loại mười kiểu gia đình gốc thường gặp nhất, mỗi kiểu in một cái khuôn riêng lên đời sống tình cảm của người con. Đây không phải một bảng phân loại lâm sàng, mà một lăng kính để bạn nhận ra nhà mình thuộc kiểu nào, và cái khuôn nào đang chạy ngầm trong cách mình yêu.

Vì sao lại nhìn gia đình theo “cấu trúc”

Ý tưởng nền không mới. Trong trị liệu gia đình theo cấu trúc của Salvador Minuchin, một gia đình được nhìn như một hệ thống có cách bố trí riêng: ai gần ai, ai cầm quyền, ranh giới đặt ở đâu, cảm xúc được phép chảy hay bị chặn. Đứa trẻ lớn lên bên trong cái bố trí ấy và hấp thụ nó như hấp thụ không khí, trước cả khi có lời để gọi tên. Nghiên cứu ACE của Felitti và Anda năm 1998 trên hơn mười bảy nghìn người cũng cho thấy những nghịch cảnh tuổi thơ để lại ảnh hưởng dài hạn lên sức khỏe và quan hệ. Việc đánh số F1 đến F10 chỉ là cách Quân Sư Nữ làm cho cái lăng kính ấy dễ cầm nắm hơn.

Mười cấu trúc gốc

Dưới đây là mười kiểu nhà hay gặp nhất. Không nhà nào “đúng chuẩn” một kiểu, phần lớn là pha trộn. Đọc để nhận ra nét nào quen, không phải để dán một con số lên gia đình mình.

  • F1, Cha vắng mặt cảm xúc: cha có thể có mặt về thân xác nhưng vắng về tinh thần, để lại nơi con một cơn đói được công nhận từ đàn ông.
  • F2, Cha gia trưởng: quyền lực một chiều, con gái học rằng yêu là phục tùng hoặc là chống lại.
  • F3, Cha hỗn loạn hoặc nghiện: nhà không lường trước được, con lớn lên với một hệ thần kinh luôn cảnh giác.
  • F4, Mẹ kiểm soát: tình thương đi kèm sự xâm lấn, con khó phân định đâu là mình đâu là mẹ.
  • F5, Mẹ hy sinh hoặc than thân: con được giao gánh cảm xúc của mẹ, lớn lên quen đặt mình xuống hàng sau.
  • F6, Mẹ vắng mặt tinh thần (trầm cảm): một người mẹ có đó mà vẫn xa, con học rằng nhu cầu của mình là quá nhiều.
  • F7, Bố mẹ không yêu nhau: con lớn lên trong một cuộc hôn nhân lạnh hoặc hay cãi, mang theo một hình mẫu rạn nứt về tình yêu.
  • F8, Trọng nam khinh nữ: con gái được cài niềm tin rằng mình đáng giá ít hơn, rồi mang niềm tin ấy vào cách để người khác đối xử với mình.
  • F9, Đặt nặng thể diện: vẻ ngoài quan trọng hơn sự thật, con học cách yêu bằng hình ảnh thay vì bằng phần thật.
  • F10, Con phải làm người lớn quá sớm: đứa trẻ gánh vai người lớn, lớn lên khó để ai chăm mình, quen tự lo một mình.
Sơ đồ mười cấu trúc gốc thường gặp F1 đến F10
Một cấu trúc đã viết bản nháp đầu, không phải một số phận.

Một cấu trúc không phải một số phận

Điều quan trọng nhất cần giữ khi đọc bảng này: nhận ra nhà mình thuộc kiểu nào không phải để kết tội cha mẹ, cũng không phải để tự nhận một bản án. Cha mẹ cũng lớn lên trong cấu trúc của họ, và phần lớn họ truyền lại cái họ chưa từng được gỡ. Cái khuôn được truyền không tất yếu phải lặp lại; nó dừng được, ở thế hệ nào quyết định nhìn thẳng vào nó.

Không phải bạn bị cấu trúc gia đình quyết định mãi mãi. Là cấu trúc ấy đã viết bản nháp đầu tiên, và bản nháp thì viết lại được, một khi bạn đọc được nó. Việc gọi đúng tên F mấy chỉ là bước đầu của việc cầm lấy cây bút.

Câu hỏi thường gặp

Nhà tôi giống nhiều F cùng lúc, vậy là sao?
Rất bình thường. Phần lớn gia đình là pha trộn của vài cấu trúc. Bạn không cần chọn đúng một số, chỉ cần nhận ra những nét nào đang in dấu lên cách mình yêu.

F1 đến F10 có phải phân loại khoa học không?
Không. Đây là lăng kính mô tả của Quân Sư Nữ, đặt trên nền các ý tưởng có thật về gia đình gốc, không phải một hệ chẩn đoán lâm sàng.

Biết nhà mình thuộc kiểu nào rồi thì làm gì tiếp?
Đọc bài về đúng cấu trúc ấy để hiểu cái khuôn nó để lại, rồi bắt đầu từ việc nhận diện khuôn đó mỗi khi nó bật lên trong tình yêu.

Nguồn tham khảo

  • Salvador Minuchin, Families and Family Therapy (1974), trị liệu gia đình theo cấu trúc.
  • Felitti V. & Anda R. và cộng sự (1998), nghiên cứu ACE, American Journal of Preventive Medicine.
  • John Bowlby, Attachment and Loss (1969-1980), khuôn mẫu vận hành nội tâm.
Bài viết mang tính tham khảo về tâm lý, không thay thế cho tư vấn hoặc trị liệu cá nhân.

Vì sao bạn cứ đau theo đúng một kiểu

Phần nhiều cái kiểu ấy bắt đầu từ căn nhà hồi nhỏ, trước cả người yêu đầu tiên.

  • Bài trắc nghiệm khoảng 30 câu, chừng 10 phút, miễn phí
  • Làm xong có ngay bản đồ của riêng bạn
  • Làm lúc bạn có một mình và yên tĩnh

Làm bài trắc nghiệm

Đi tiếp cùng Quân Sư Nữ

Để soi cái khuôn mà cấu trúc gia đình đã in lên bạn, hãy bắt đầu từ bài trắc nghiệm gốc rễ của tôi, khoảng 30 câu. Và nếu bạn muốn đọc trọn chương trình tình yêu mà gia đình đã cài vào mình, 77 Ngày Đọc Được Chương Trình Tình Yêu Của Bạn đi cùng bạn.

Đọc trang nền Cấu trúc gia đình, và lần theo từng cấu trúc: cha vắng mặt, mẹ kiểm soát, mẹ hy sinh, con làm người lớn quá sớm.


Nhận bài mới từ Quân Sư Nữ

Nhập email để nhận bài mới từ Quân Sư Nữ. Sau khi gửi, hãy kiểm tra hộp thư để xác nhận email.

Bạn nghĩ gì về bài này?

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Chọn cookie