Yêu sai người và vòng lặp

Bạn không còn mút tay nữa, nhưng vẫn đang tìm một thứ để ngậm

featured-geumjjok-mut-tay-tu-tran-an

Bạn không còn mút tay nữa, nhưng vẫn đang tìm một thứ để ngậm

Bóc case · Geumjjok (금쪽같은 내새끼)

Bé trai ngủ trong ghế xe vẫn ngậm ngón tay không rời
Ảnh: Channel A 「요즘 육아: 금쪽같은 내새끼」

Bạn có để ý không, có những tối bạn không chịu nổi việc chỉ ngồi yên một mình. Tay phải với lấy điện thoại. Mở lại đoạn tin nhắn cũ. Nhắn cho anh ta một câu vu vơ chỉ để có tiếng trả lời. Bạn gọi đó là buồn, là nhớ, là yêu. Một chuyên gia tâm lý số 1 Hàn Quốc, khi phân tích bốn đứa trẻ mút tay không dứt, lại vô tình gọi tên đúng cái bạn đang làm. Và nó không phải là yêu.

Bốn đứa trẻ, và những ngón tay không bao giờ được yên

Lớn lên bạn không còn mút tay, nhưng có thể vẫn đang tìm một thứ để ngậm: điện thoại, đồ ăn, một mối quan hệ để bám, một cơn bận rộn không ngừng. Đó là cách hệ thần kinh tự trấn an khi thiếu một cảm giác an toàn nền tảng từ thuở nhỏ. Không phải bạn yếu đuối hay nghiện ngợp, bạn đang xoa dịu một khoảng trống cũ. Hiểu cơn thèm đến từ đâu là bước đầu để tự trấn an theo cách lành hơn.

Trong chương trình 「요즘 육아: 금쪽같은 내새끼」 (Geumjjok, Đứa Con Vàng Ngọc Nhà Tôi) của Channel A, có một gia đình bốn đứa con mà cả bốn đều có chung một điều. Đứa lớn mười tuổi cắn móng tay móng chân từ năm năm tuổi, năm năm rồi mẹ chưa một lần phải cắt móng cho con. Đứa thứ hai ngậm ngón tay luân phiên cả ngày như một em bé. Đứa thứ ba bỏ ti giả lúc một tuổi, rồi chuyển sang mút tay. Và đứa út thì đang bắt đầu. Có những khung hình camera ghi lại cảnh đứa nhỏ ngủ gục trên ghế xe, ngón tay vẫn không rời khỏi miệng.

Người mẹ kể, mỗi lần nghe tiếng con mút tay là chị muốn phát điên. Hai vợ chồng đã thử đủ cách nghe được từ hàng xóm và trên mạng. Bôi thuốc đắng màu đỏ lên ngón tay, đứa bé vừa khóc vừa mút rồi nhổ ra, rồi lại mút tiếp. Đeo bao ngón cái, da tay phồng rộp, lột ra từng mảng. Đi cả tất dài bọc tay, đứa trẻ vẫn cắn thủng. Không cách nào ngăn được, vì chưa ai hỏi một câu quan trọng nhất: vì sao chúng làm vậy.

Người mẹ nhìn con khóc không dứt trong chương trình
Ảnh: Channel A 「요즘 육아: 금쪽같은 내새끼」

Oh Eun Young đưa ra một con số trước. Trẻ dưới một tuổi thì mười em có tới tám em mút tay, đó là phản xạ sinh tồn, là bản năng bú để được sống. Nhưng tới mười tuổi, chỉ còn khoảng năm phần trăm còn mút. Chín mươi lăm phần trăm đã thôi. Vậy thì câu hỏi không phải là đứa trẻ có mút tay hay không. Câu hỏi là vì sao ở tuổi lẽ ra đã thôi, nó vẫn phải bám lấy ngón tay mình.

Và bà phân tích thêm. Đứa con thứ hai vốn là một đứa trẻ cực kỳ nhạy với âm thanh. Một tiếng động mức một, vào tai nó thành mức năm, mức sáu. Lớp học hai mươi lăm đứa trẻ ồn ào với nó là một cơn bão. Nó hoảng, nó đánh bạn khi bị tiếng hét làm giật mình, rồi bị gọi là đứa hư. Trong khi người bố thì dạy con theo kiểu quân đội, ra lệnh, quát tháo, coi việc con nói lên ý mình là cãi lại. Một đứa trẻ sống trong sợ hãi thường trực, bên trong lúc nào cũng căng. Mà căng thì phải có cái gì đó để hạ xuống. Hạ bằng gì. Bằng ngón tay.

Bạn không còn mút tay nữa. Nhưng bạn vẫn đang tìm một cái gì đó để ngậm

Đọc tới đây, có thể bạn thấy thương lũ trẻ, và nghĩ chuyện này chẳng liên quan gì tới mình. Nhưng hãy thành thật một chút. Cái phản xạ mút tay đó, bạn chưa từng bỏ. Bạn chỉ đổi sang một thứ khác trông người lớn hơn.

Hãy nhìn lại xem có cái nào quen. Vừa thấy trống lòng là tay với điện thoại, lướt vô thức cho tới khi quên mất mình đang lướt gì. Một mình ở nhà một tối là bồn chồn, phải nhắn cho ai đó. Anh ta chậm trả lời tin là tim đập nhanh, đọc lại tin nhắn cũ mấy chục lần để tìm một dấu hiệu trấn an. Mới chia tay là phải có người mới ngay, vì khoảng trống làm bạn không thở được. Bạn không chịu nổi cảm giác bất an, nên bạn luôn phải có một cái gì đó trong tay, trong miệng, trong đầu, để ngậm vào cho dịu.

Đứa trẻ ngậm ngón tay. Người lớn ngậm một mối quan hệ. Cùng một cơ chế, chỉ khác kích thước.

Oh Eun Young dừng ở đứa trẻ. Quân Sư Nữ đi tiếp tới người phụ nữ

Oh Eun Young giải thích rất rõ. Mút tay là một quá trình tìm kiếm cảm giác, dùng cả vị giác trong miệng lẫn xúc giác ở da, để đứa trẻ tự làm dịu mình. Bà gọi đúng tên nó: một cơ chế phòng vệ. Và khi một đứa trẻ cứ dùng mãi cái cách của thuở sơ sinh, ta phải hỏi hai điều. Một, mức căng thẳng và bất an của nó có cao hơn bạn bè cùng tuổi không. Hai, vì sao nó chưa học được một cách tự trấn an nào khác, hợp với tuổi của mình hơn.

Hai câu hỏi đó, Quân Sư Nữ muốn bạn hỏi lại cho chính mình, ở tuổi ba mươi, ba lăm.

Vì cơ chế tự trấn an không tự nhiên mà có. Nó được học. Một đứa trẻ khi bất an, nếu có một người lớn bình tĩnh ôm nó, gọi tên cảm giác giúp nó, ở lại với nó cho tới khi nó dịu, thì dần dần nó nuốt được một khả năng vào trong người: khả năng tự làm dịu mình. Nhưng một đứa trẻ lớn lên trong tiếng quát, trong sợ hãi, trong một ngôi nhà mà cảm xúc của nó bị coi là cãi lại, thì nó không kịp học cái khả năng ấy. Nó chỉ còn lại đúng một công cụ nguyên thủy nhất: lấy chính cơ thể mình ra để tự xoa dịu. Ngón tay. Móng tay.

Và đứa trẻ đó lớn lên, mang theo y nguyên cái thiếu hụt ấy. Chỉ có điều bây giờ nó không còn ngón tay nữa, nó có một người đàn ông. Cô ấy dùng một mối quan hệ làm núm vú giả. Khi bất an, cô không biết cách tự dỗ mình, nên cô với ra ngoài, cần anh ta nhắn lại, cần anh ta trấn an, cần cái cảm giác được ai đó xác nhận là mình ổn. Và đây là chỗ nghiệt nhất. Một người đàn ông bình tĩnh, ổn định, an toàn lại làm cô thấy nhạt, thấy chán, thấy thiếu thiếu gì đó. Vì hệ thần kinh của cô chưa từng được dịu bằng sự an toàn. Nó chỉ quen được dịu bằng cái vòng bất an rồi được trấn an, bất an rồi lại trấn an. Một người đàn ông cho cô bình yên thì cô không biết phải làm gì với sự bình yên đó. Cô cần một người để thấp thỏm, vì thấp thỏm mới có cái để ngậm.

Một bé trai bưng mặt khóc trong chương trình
Ảnh: Channel A 「요즘 육아: 금쪽같은 내새끼」

Đó là lý do nhiều phụ nữ rời một người đàn ông tử tế để quay lại với một người làm mình khổ. Không phải vì người kia tốt hơn. Mà vì bên người kia, cái vòng quen thuộc được bật lại, và hệ thần kinh của cô tưởng nhầm sự quen thuộc đó là tình yêu.

• • •

Khi một đứa trẻ cứ dùng mãi cái cách tự trấn an của thuở sơ sinh, ta phải hỏi hai điều. Một, mức căng thẳng và bất an của nó có cao hơn bạn bè cùng tuổi không. Hai, vì sao nó chưa học được một cách bình tĩnh nào khác, hợp với tuổi của mình.

Oh Eun Young · 「요즘 육아: 금쪽같은 내새끼」, Channel A · tập 149
Quân Sư Nữ

Câu này nói về một đứa trẻ mút tay. Nhưng đọc lại mà thay chữ mút tay bằng yêu sai, bằng bám víu, bằng không rời nổi một người không xứng, thì nó nói trúng tim đen của rất nhiều người lớn. Vấn đề chưa bao giờ là cái ngón tay, hay người đàn ông đó. Vấn đề là một hệ thần kinh chưa từng được dạy cách tự bình yên.

Phần khó nghe

Quân Sư Nữ nói cho bạn vài điều đây.

Một người đàn ông không phải là núm vú giả. Nếu bạn không ngồi yên được với chính mình dù chỉ một buổi tối, thì không một mối quan hệ nào chữa được điều đó. Nó chỉ giấu điều đó đi, cho tới khi người kia rời đi, và bạn lại trơ ra với đúng cái bất an cũ, y như đứa trẻ bị giật mất ngón tay giữa giấc ngủ.

Và bạn không yếu đuối vì cần được dỗ. Bạn chỉ chưa bao giờ được ai dạy cách tự dỗ mình, nên bạn đi mượn khả năng đó từ người khác. Nhưng cái gì đi mượn thì có ngày bị đòi lại. Người duy nhất ở lại với bạn trọn đời là chính bạn, nên người duy nhất bạn buộc phải học cách trấn an được, cũng là chính bạn.

Chừng nào bạn chưa tự dịu được mình, bạn sẽ còn chọn đàn ông theo tiêu chí ai cho bạn cái để ngậm, chứ không phải ai cho bạn được bình yên.

Trước khi bạn đóng bài này

Trong chương trình, đứa con lớn chưa một lần dám nói câu con không thích. Nó nuốt hết ý mình vào trong để được bố công nhận, rồi cái phần cảm xúc không nói ra ấy đọng lại thành căng thẳng, và nó cắn móng tay. Nó tự trấn an cho cái điều nó không được phép nói ra.

Có thể đã rất lâu rồi bạn cũng đang làm vậy. Nuốt vào, rồi tìm một cái gì đó để ngậm cho dịu. Câu hỏi thật sự không phải anh ta có yêu bạn không. Là: hồi nhỏ, đã có ai từng ở lại đủ lâu để dạy bạn cách tự bình yên chưa, hay bạn vẫn đang đi tìm điều đó, trong hết người đàn ông này tới người đàn ông khác?

Nếu bạn chưa chắc, hãy bắt đầu từ chỗ này. Không phải để soi anh ta. Để hiểu vì sao bạn không yên được khi ở một mình, và mình đang mang theo kiểu gắn bó nào.

Đọc tiếp trong hệ Quân Sư Nữ: fawn response là gì · vòng lặp tìm lại vết thương cũ · Hệ Tư Tưởng Quân Sư Nữ

Vì sao bạn cứ đau theo đúng một kiểu

Phần nhiều cái kiểu ấy bắt đầu từ căn nhà hồi nhỏ, trước cả người yêu đầu tiên.

  • Bài trắc nghiệm khoảng 30 câu, chừng 10 phút, miễn phí
  • Làm xong có ngay bản đồ của riêng bạn
  • Làm lúc bạn có một mình và yên tĩnh

Làm bài trắc nghiệm

“Bạn không yêu sai vì bạn ngốc.
Bạn yêu sai vì mô thức tuổi thơ dẫn đường.
Khi bạn tỉnh, bạn không còn lặp lại nữa.”
Nguồn: Channel A 「요즘 육아: 금쪽같은 내새끼」, tập 149 (gia đình bốn con cùng mút tay, Oh Eun Young phân tích) · Clip nguồn: YouTube.
Ảnh chụp màn hình từ chương trình, bản quyền thuộc Channel A, sử dụng cho mục đích bình luận, phân tích.

Nhận bài mới từ Quân Sư Nữ

Nhập email để nhận bài mới từ Quân Sư Nữ. Sau khi gửi, hãy kiểm tra hộp thư để xác nhận email.

Bạn nghĩ gì về bài này?

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Chọn cookie