Ngoại tình và phản bội

Gần nhau hơn sau khủng hoảng ngoại tình: câu chuyện ấy giấu điều gì

qsn-34045-cover-a-b

Gần nhau hơn sau khủng hoảng ngoại tình: câu chuyện ấy giấu điều gì

Ngoại tình và phản bộiBạn đã nghe câu này rồi: có những cặp sau chuyện ngoại tình lại gần nhau hơn trước. Người kể có khi là một người quen, một bài báo, có khi chính là người đàn ông của bạn, vào cái đêm anh ta muốn bạn thôi khóc. Mỗi lần nghe, trong bạn dấy lên hai thứ cùng lúc. Một tia hy vọng rất nhỏ, và ngay sau đó là cảm giác mình đang bị ép phải hy vọng.

Tôi sẽ không bán cho bạn câu chuyện đó. Có những cặp còn ở bên nhau sau ngoại tình, điều này có thật. Nhưng câu chuyện «gần nhau hơn» thường được kể theo cách dồn việc lên vai người bị phản bội: bạn phải kiên nhẫn, phải tha, phải cố thêm. Bài này kể lại nó từ phía bạn.

Không cặp nào gần nhau hơn nhờ ngoại tình

Ngoại tình không làm cuộc hôn nhân nào tốt lên. Nó là lựa chọn của một người, lặp đi lặp lại qua nhiều lần nói dối, nhiều lần úp điện thoại xuống bàn, nhiều lần về nhà như chưa có gì. Người còn lại không được hỏi ý kiến lần nào.

Sẽ có người bảo bạn rằng hôn nhân đã nguội từ trước, rằng hai người lâu rồi không nói thật với nhau. Có thể đúng là đã nguội. Nhưng một cuộc hôn nhân nguội có nhiều lối đi: nói ra, cùng đi gặp người chuyên môn, hay chia tay cho đàng hoàng. Anh ta đã chọn lối giấu giếm. Phần đó thuộc về anh ta, trọn vẹn.

Cho nên khi nghe câu «khoảng cách giữa hai người mới là chỗ nguy hiểm ban đầu», bạn hãy để ý nó đang làm gì với bạn. Nó chia đôi một lỗi chỉ có một người gây ra. Bạn có thể nhìn lại cuộc hôn nhân của mình bất cứ lúc nào bạn muốn, nhưng nhìn lại khác với nhận lỗi thay.

Ba chặng dựng lại sau phản bội

Gottman đòi gì ở người đã phản bội

Hai nhà nghiên cứu hôn nhân John và Julie Gottman mô tả việc dựng lại sau phản bội qua 3 chặng. Đọc kỹ, bạn sẽ thấy chặng nặng nhất nằm trên vai người đã phản bội. Đây cũng là phần câu chuyện «gần nhau hơn» hay lướt qua.

Chặng thứ nhất là chuộc lỗi. Người đã phản bội phải nhìn trọn mức tổn thương mình gây ra, không giảm nhẹ, không đổ tại hoàn cảnh, không giục người kia quên cho nhanh. Kèm theo đó là minh bạch: trả lời thật những câu được hỏi, chấp nhận rằng người kia cần biết. Nhiều cặp gãy ngay ở đây, vì người sai muốn lật trang thật nhanh, còn người bị tổn thương chưa được đặt chân lên trang đó.

Chặng thứ hai là đồng điệu trở lại. Khi cơn đau cấp tính dịu bớt, hai người học lại cách nghe nhau. Ở chặng này, anh ta phải nghe nỗi đau của bạn mà không cãi lại, không biến buổi nói chuyện thành buổi kể lể cuộc hôn nhân đã thiếu thốn anh ta ra sao.

Chặng thứ ba là gắn bó lại. Sự gần gũi, cả cảm xúc lẫn thân thể, chỉ có chỗ đứng khi hai chặng trước đã xong. Nhiều cặp nhảy thẳng vào đây, đi du lịch, cố tỏ ra bình thường, rồi ít lâu sau mọi thứ sụp lại.

Ba chặng này là cách người làm nghề mô tả, chưa bao giờ là bản giao việc cho bạn. Bạn không làm chặng thứ nhất thay anh ta được. Bạn cũng không kéo anh ta đi qua nó bằng sự kiên nhẫn của mình. Và nếu anh ta có làm, việc đó vẫn không buộc bạn phải ở lại.

Họ không xin lỗi về cách họ đối xử với bạn. Họ đổ lỗi cho bạn về cách bạn phản ứng.
Quân Sư Nữ · về những lời xin lỗi sau phản bội
Quân Sư Nữ

Cuộc hôn nhân cũ đã kết thúc, câu hỏi sau đó là của bạn

Esther Perel, nhà trị liệu hôn nhân, hay nói với những cặp tìm tới bà sau ngoại tình rằng cuộc hôn nhân đầu tiên của họ đã kết thúc. Câu hỏi còn lại là họ có muốn dựng một cuộc khác với nhau hay không. Cách nói này đắt ở chỗ nó thành thật. Cái đã vỡ không dựng lại y như cũ được, và ai hứa với bạn điều đó là đang nói dối bạn.

Chỗ tôi muốn bạn dừng lại là chữ «muốn». Câu hỏi ấy thuộc về bạn trước tiên. Anh ta muốn ở lại chưa đủ làm lý do. Con cái, họ hàng, thể diện, lời bàn tán cũng không trả lời thay bạn được. Bạn có quyền nói có, có quyền nói không, có quyền nói mình chưa biết và cần thời gian để biết.

Tôi không khuyên bạn ở, cũng không khuyên bạn đi. Quyết định đó là của bạn. Tôi chỉ nói một điều: ở lại chẳng phải món nợ bạn phải trả để chứng minh mình bao dung, còn rời đi cũng không làm bạn mất giá.

Tăng trưởng sau sang chấn, và tha thứ không phải điều kiện

Richard Tedeschi và Lawrence Calhoun đặt tên cho một hiện tượng là tăng trưởng sau sang chấn: những thay đổi tích cực một người có được sau khi đi qua biến cố nặng. Nó có thể đến với người bị phản bội, dù người đó ở lại hay rời đi. Nó nằm trong bạn, chứ không nằm trong cuộc hôn nhân.

Tôi muốn bạn nghe rõ vế sau. Lớn lên sau biến cố không biến biến cố thành chuyện tốt. Cái giá vẫn phải trả đủ, và người trả là bạn, nên phần lớn lên cũng là của bạn. Đừng để ai cầm nó đi làm bằng chứng rằng «may mà có chuyện đó».

Còn tha thứ, bạn sẽ bị nhắc tới nó rất nhiều. Tha thứ là quyền, không phải nghĩa vụ. Tha cũng không có nghĩa là quay lại. Tha nhiều lần cho cùng một hành vi thường là vì sợ mất, chứ chưa phải bao dung. Nếu một ngày bạn thôi bắt lòng mình sống mãi trong ngày hôm đó, đó là việc bạn làm cho mình, theo nhịp của mình, sau khi sự thật đã được nói đủ.

Ngôi nhà bạn lớn lên dạy bạn gì về chuyện bị phản bội

Đến đây có thể bạn sẽ hỏi: sao anh ta giục mình quên nhanh như vậy, mà mình lại thấy hình như nên quên thật? Một phần câu trả lời nằm ở gốc gia đình, của chính bạn.

Nếu bạn lớn lên trong một ngôi nhà mà cha sai xong thì cả nhà phải im để giữ hòa khí, mẹ nuốt chuyện vào trong rồi sáng hôm sau vẫn dậy nấu cơm, bạn có thể đã học rằng người tốt là người không hỏi nhiều. Khi đó, mỗi câu bạn hỏi người đàn ông của mình sẽ đi kèm một cảm giác tội lỗi. Cảm giác ấy là phản xạ học từ sớm. Nó không chứng minh bạn quá đáng.

Còn anh ta, có thể anh ta cũng lớn lên trong một ngôi nhà mà nhận lỗi đồng nghĩa với bị nghiền nát. Điều đó giải thích vì sao anh ta nổi cáu mỗi khi bạn hỏi. Nó không miễn cho anh ta phần trách nhiệm nào. Một người đàn ông trưởng thành phải tự nhìn vào khuôn mẫu của mình, thường là cùng người chuyên môn. Bạn không thể yêu thay, chờ thay, hay cố thay phần đó cho anh ta.

Hiểu gốc của mình là để bạn thôi tự trừng phạt mình vì đã hỏi, thôi nín nhịn để giữ một thứ hòa khí mà chỉ có bạn trả giá.

Nhìn vào hành vi của anh ta, đừng nhìn vào lời hứa

Đây là phần thực tế nhất, để bạn tự soi vào tình cảnh của mình mà không cần ai phán xử giùm.

Hành vi cần nhìn sau khi bị phản bội

Những việc tối thiểu của một người đang thật sự chịu trách nhiệm: anh ta chủ động minh bạch mà không cần bị truy; câu hỏi của bạn được trả lời mà không kèm sự khó chịu; anh ta nói về điều mình đã làm, thay vì chỉ nói chuyện hôn nhân đã nguội; và những hành vi ấy giữ được lâu, cả lúc anh ta mệt, cả lúc bị bạn từ chối. Đó là mức tối thiểu, chưa phải bằng chứng anh ta đã đổi. Lời xin lỗi không kèm đổi hành vi thì không có giá trị.

Dấu hiệu đáng lo: bạn bị giục quên nhanh; mỗi lần hỏi là một lần bị làm cho thấy mình quá đáng; sự thật nhỏ giọt ra từng ít một; mọi thay đổi chỉ nằm trong lời hứa, còn hành vi hằng ngày vẫn y nguyên; anh ta vẫn giữ liên lạc với người kia và gọi đó là chuyện bình thường. Khi những điều này kéo dài, cái đang diễn ra chưa phải hàn gắn. Bạn đang một mình gánh việc của hai người.

Nếu đi kèm là lời dọa, là đập phá đồ đạc, hay bạn thấy sợ khi ở chung nhà với anh ta, hãy đặt sự an toàn của bạn lên trước mọi câu hỏi ở hay đi.

Quân Sư Nữ muốn bạn nhớ

Không cặp nào gần nhau hơn nhờ ngoại tình. Ngoại tình là lựa chọn của một người, và trách nhiệm của nó không chia đôi.
Ba chặng dựng lại đặt việc nặng nhất lên vai người đã phản bội. Bạn không làm thay được, và anh ta có làm cũng không buộc bạn ở lại.
Ở hay đi là quyền của bạn. Đo bằng hành vi của anh ta qua thời gian, đừng đo bằng lời hứa hay bằng nỗi sợ mất.

Hôn nhân của bạn đang chạy theo nếp nào?

Cãi một chuyện cũ lần thứ mười, hay im lặng cả tuần. Bài test 13 câu gọi tên cái nếp đang lặp trong nhà bạn.

  • 13 câu, chừng 5 phút, miễn phí
  • Kết quả hiện ngay, không cần để lại email
  • Nếu người khác có thể xem điện thoại của bạn, mở trang trong tab ẩn danh

Làm bài test

“Bạn không yêu sai vì bạn ngốc.
Bạn yêu sai vì mô thức tuổi thơ dẫn đường.
Khi bạn tỉnh, bạn không còn lặp lại nữa.”
Một lời dặn về sự an toàn. Nếu bạn đang thấy không an toàn, hãy gọi ngay 113 (công an). Bị bạo lực gia đình: 117. Cần cấp cứu: 115. Có trẻ em bị hại hay phải chứng kiến: 111. Nếu bạn có ý nghĩ tự làm hại mình, hãy gọi 115 hoặc nói ngay với một người bạn tin ở gần bạn. Ở nước khác, hãy gọi số khẩn cấp nơi bạn đang ở.
Nguồn tham khảo: John Gottman · Julie Gottman · Esther Perel · Richard Tedeschi · Lawrence Calhoun · Kiến thức hệ tư tưởng Quân Sư Nữ.

Nhận bài mới từ Quân Sư Nữ

Nhập email để nhận bài mới từ Quân Sư Nữ. Sau khi gửi, hãy kiểm tra hộp thư để xác nhận email.

Bạn nghĩ gì về bài này?

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Chọn cookie