Hôn nhân và đàn ông của bạn

Tắt cảm xúc khi gần: anh ta ấm rồi lạnh, bạn giữ mình thế nào

qsn-34068-cover-a-b

Tắt cảm xúc khi gần: anh ta ấm rồi lạnh, bạn giữ mình thế nào

Ấm rồi lạnh

Có một kiểu đau mà ai từng qua sẽ nhận ra ngay. Hôm qua anh ta còn nhắn tin liên tục, còn gọi điện chỉ để nghe giọng bạn, còn nói những câu làm bạn ấm cả một ngày. Sáng nay anh ta lạnh tanh. Tin nhắn cụt lủn. Cuộc gọi lỡ không gọi lại. Người vừa ngồi sát bạn tối qua, hôm nay nhìn bạn như nhìn người lạ.

Bạn ngồi đọc đi đọc lại đoạn chat cuối, tìm xem mình đã nói gì quá, gửi tin nào sai. Trước khi trời tối, bạn đã tự trách mình cả chục lần. Tôi nói với bạn ngay từ đầu: một người đổi nhiệt độ sau mỗi lần gần nhau thì cái lạnh ấy hiếm khi bắt đầu từ một tin nhắn của bạn. Bài này cũng không giúp bạn đoán lòng anh ta. Nó giúp bạn nhìn rõ việc anh ta làm, rồi giữ lấy mình.

Ấm rồi lạnh là một kiểu lặp lại, và bạn nhìn được nó

Tâm lý học có mô tả cách một số người tự tắt cảm xúc mỗi khi quan hệ trở nên gần. Jude Cassidy và Roger Kobak gọi đó là những chiến lược tắt nhu cầu gắn bó. Mario Mikulincer và Phillip Shaver tả kỹ hơn: người dùng cách này cố giữ cho nhu cầu gần gũi của mình luôn ở trạng thái tắt, để khỏi phải cần ai.

Tôi kể khái niệm này để bạn biết kiểu hành vi ấy có thật và đã có người ghi lại. Tôi không dùng nó để đặt tên cho người đàn ông của bạn. Bạn không nhìn được vào lòng anh ta, tôi cũng không. Anh ta còn thương hay hết thương, sợ gần hay chỉ chán, đó là những câu bạn sẽ đoán mãi không ra. Thứ bạn nhìn được là chuyện gì đã xảy ra, bao nhiêu lần, và sau đó anh ta làm gì.

Một lần lạnh sau một tuần bận việc thì chưa nói lên điều gì. Lần nào gần nhau xong cũng lạnh, lạnh chán lại quay về như chưa có gì, thì đó là một kiểu lặp lại. Kiểu lặp lại ấy mới là thông tin bạn cần.

Ba dấu hiệu rút lui sau khi gần nhau

Kiểu rút lui ấy trông như thế nào

Dấu hiệu đầu tiên là rút lui ngay sau một lúc thân mật. Hai người vừa có một buổi tối đẹp, vừa kể cho nhau những chuyện chưa kể với ai. Hôm sau anh ta biến mất, hoặc trả lời bằng đúng một chữ. Nếu chuyện này xảy ra một lần, bạn cứ để nó qua. Nếu nó thành nếp, bạn ghi nhận nó như một sự thật về cách anh ta ở trong quan hệ.

Kế đến là anh ta bỗng thấy bạn có quá nhiều khuyết điểm. Hôm qua bạn còn dễ thương, hôm nay cách bạn cười, cách bạn hỏi han đều thành phiền. Bạn bắt đầu sửa mình theo từng lời chê. Hãy dừng ở đây một chút. Lời chê đến ngay sau lúc gần nhau, rồi biến mất khi anh ta ấm trở lại, thì nó nói về chu kỳ của anh ta nhiều hơn về con người bạn.

Cuối cùng là câu «anh ổn» cho mọi câu hỏi về cảm xúc, trong khi rõ ràng có gì đó đang khác. Anh ta im vì lý do gì, đó là chuyện của anh ta. Cái bạn cần thấy là kết quả: bạn bị để ngoài cửa, và người phải đoán, phải dỗ, phải xuống nước luôn là bạn.

Vì sao bạn càng cho, anh ta càng lùi

Đây là chỗ nhiều người phụ nữ thấy vô lý nhất. Càng yêu, càng tử tế thì người kia càng lùi. Vô lý thật. Bạn nghĩ chắc mình chưa đủ tốt. Thế là bạn cho thêm, và anh ta lùi thêm.

Tôi không giải thích hộ anh ta vì sao anh ta lùi. Có thể anh ta ngại gần, có thể anh ta chỉ muốn giữ bạn ở một khoảng vừa tiện cho mình. Nhìn từ ngoài, hai chuyện ấy giống hệt nhau, và phần bạn phải gánh cũng như nhau. Điều tôi nói chắc được là cho thêm không giữ được ai ở lại. Nó chỉ dạy người kia rằng họ lùi một bước thì bạn sẽ bước thêm hai bước về phía họ.

Còn một điều nữa. Trong một quan hệ lúc nóng lúc lạnh, những lúc ấm trở lại có sức nặng gấp nhiều lần. Một tin nhắn sau 3 ngày im làm bạn nhẹ người tới mức quên mất 3 ngày ấy bạn đã sống ra sao. Cái nhẹ người đó dễ bị nhầm là yêu mãnh liệt. Thật ra nó là cảm giác vừa thoát khỏi lo âu, và hai thứ ấy khác nhau xa.

Ngôi nhà bạn lớn lên dạy bạn chờ thế nào

Ở nhiều nơi, bạn sẽ đọc thấy câu chuyện tuổi thơ của người đàn ông: một người cha lạnh, một cậu bé không được khóc. Tôi không kể chuyện ấy ở đây. Ai cũng có một tuổi thơ, và tuổi thơ của anh ta không buộc bạn phải chịu cái lạnh của anh ta. Nếu anh ta muốn khác đi, đó là việc anh ta tự làm.

Cái tôi muốn bạn nhìn là ngôi nhà của chính bạn. John Bowlby, người đặt nền cho lý thuyết gắn bó, cho rằng đứa trẻ học cách yêu từ cách người lớn đáp lại nó lúc nó cần. Nếu bạn lớn lên bên một người cha hay một người mẹ lúc gần lúc xa, bạn có thể đã học rằng tình thương phải chờ, phải đoán, phải ngoan cho đủ thì mới được nhận lại.

Đó là cách sống của một đứa trẻ không có lựa chọn. Nó không thể bỏ đi, nên nó học cách chờ. Lớn lên, cái chờ ấy theo bạn vào tình yêu. Gặp một người lúc ấm lúc lạnh, bạn thấy quen. Quen tới mức bạn nhầm nó là gắn bó sâu, còn một người đều đặn, tử tế thì bạn lại thấy nhạt.

Tôi không nói chắc ngôi nhà của bạn như vậy. Bạn tự nhìn lại. Nếu thấy giống, thì có một điều đáng mừng: cái gì học được thì học lại được, chỉ là chậm.

Quen không phải an toàn.
Quân Sư Nữ · về những mối quan hệ lúc ấm lúc lạnh
Quân Sư Nữ

Nếu bạn ở lại để canh nhiệt độ của một người khác

Chuyện gì xảy ra nếu bạn ở lại và biến mình thành người canh chừng? Bạn sống trong một mối quan hệ mà nhiệt độ do người kia quyết, còn bạn lúc nào cũng dò. Hôm nay anh ta ấm, bạn thở phào. Ngày mai anh ta lạnh, bạn co lại và tự hỏi mình sai ở đâu. Dần dần, cả đời sống của bạn thu nhỏ quanh một việc: làm sao để anh ta đừng lùi.

Nếu bạn vốn hay bất an khi yêu, bạn sẽ đọc mỗi khoảng lặng thành dấu hiệu sắp bị bỏ. Rồi bạn nhắn dồn, hỏi dồn. Anh ta càng lùi, bạn càng đuổi. Hai người rơi vào một vòng mà không ai yên: một người chạy, một người đuổi, và người kiệt sức trước thường là người đuổi.

Có một cách nhỏ để bước ra khỏi vòng ấy, dù chỉ trong một buổi tối. Trước khi gửi tin nhắn thứ 3 liền nhau, bạn viết ra giấy chuyện đã thật sự xảy ra. Anh ta trả lời chậm 5 tiếng: đó là sự việc. «Anh ta chán mình rồi»: đó là điều bạn đoán. Tách hai dòng ấy ra, bạn sẽ thấy phần lớn cơn hoảng nằm ở dòng thứ hai.

Quân Sư Nữ muốn bạn nhớ

Cái lạnh sau mỗi lần gần nhau nói về cách người kia ở trong quan hệ. Nó không đo giá trị của bạn, và kiểu lặp lại ấy có từ trước khi bạn xuất hiện.
Bạn không thể yêu đủ nhiều để sửa một người đàn ông. Đổi hay không là việc của anh ta, và thứ bạn tin là hành vi đổi theo thời gian, không phải lời hứa.
Câu hỏi thật không phải là làm sao để anh ta đừng lạnh. Câu hỏi thật là: bạn có muốn dành cả cuộc đời để canh nhiệt độ của một người khác không.
Ba điều cần nhớ khi anh ta ấm rồi lạnh

Lối ra không nằm ở việc chữa người kia

Lối ra đầu tiên là gọi đúng tên hành vi: gần nhau rồi lạnh, lặp lại nhiều lần. Gọi được tên nó, bạn thôi đi tìm lỗi trong từng tin nhắn của mình. Bạn lấy lại sự tỉnh táo, và đó là thứ bạn cần nhất lúc này.

Lối ra thứ hai là ngừng đuổi. Khi anh ta rút, phản xạ của bạn là lao theo để níu. Van xin, chạy theo không giữ được ai. Ngừng đuổi cũng chẳng phải chiến thuật để anh ta nhớ bạn. Bạn ngừng để quay về với công việc, bạn bè, giấc ngủ và bữa cơm của mình.

Lối ra thứ ba là nói ra điều bạn cần, một lần, bằng câu của chính bạn. Chẳng hạn: «Em cần một người ở lại cả sau những lúc gần nhau, không biến mất ngay hôm sau. Anh không làm được thì em cần biết.» Người kia không đọc được điều bạn mong mà bạn chưa nói. Nói rồi thì bạn nhìn hành vi của anh ta trong thời gian sau đó, và để lời hứa sang một bên.

Lối ra sâu nhất là nhìn vào phản xạ của chính bạn. Vì sao cái lạnh của một người lại làm bạn chao đảo đến vậy? Vì sao bạn sẵn sàng thu mình nhỏ lại để giữ một người không thật sự ở lại? Câu trả lời thường nằm trong ngôi nhà bạn lớn lên. Hiểu được điều đó, bạn có thêm một chỗ dừng giữa cơn hoảng và cái tin nhắn sắp gửi. Thay đổi đến chậm, và phải tập trong đời thật nhiều lần. Tập đủ lâu, bạn có thể dần phân biệt được một người đang bận với một người đang để mặc bạn.

Ở lại hay rời đi là quyền của bạn, tôi không quyết thay. Tôi chỉ mong bạn quyết lúc đã nhìn rõ hành vi lặp lại trong một thời gian đủ dài, và lúc lòng mình đang yên.

Hôn nhân của bạn đang chạy theo nếp nào?

Cãi một chuyện cũ lần thứ mười, hay im lặng cả tuần. Bài test 13 câu gọi tên cái nếp đang lặp trong nhà bạn.

  • 13 câu, chừng 5 phút, miễn phí
  • Kết quả hiện ngay, không cần để lại email
  • Nếu người khác có thể xem điện thoại của bạn, mở trang trong tab ẩn danh

Làm bài test

“Bạn không yêu sai vì bạn ngốc.
Bạn yêu sai vì mô thức tuổi thơ dẫn đường.
Khi bạn tỉnh, bạn không còn lặp lại nữa.”
Nguồn tham khảo: John Bowlby · Jude Cassidy · Roger Kobak · Mario Mikulincer · Phillip Shaver · Kiến thức hệ tư tưởng Quân Sư Nữ.

Nhận bài mới từ Quân Sư Nữ

Nhập email để nhận bài mới từ Quân Sư Nữ. Sau khi gửi, hãy kiểm tra hộp thư để xác nhận email.

Bạn nghĩ gì về bài này?

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Chọn cookie