Cấu trúc gia đình và tổn thương tuổi thơ

Vì sao tôi không biết mình muốn gì trong tình yêu

Vì sao tôi không biết mình muốn gì trong tình yêu

Vì sao tôi không biết mình muốn gì trong tình yêu

Người yêu hỏi bạn muốn gì, cần gì, và bạn không trả lời được. Không phải vì bạn giấu, mà vì bạn thật sự không biết. Bạn quen làm theo người khác, quen nhường, quen không có ý riêng tới mức giờ bạn mất kết nối với chính mong muốn của mình. Không phải bạn dễ tính hay không có chính kiến. Là bạn đã sống xa chính mình quá lâu, từ một tuổi thơ nơi mong muốn của bạn chưa bao giờ được hỏi tới.

Không biết mình muốn gì trong tình yêu là một dấu vết sâu của sự đánh mất bản thân, thường có gốc từ một gia đình nơi đứa trẻ không được phép có mong muốn riêng. Hiểu nó giúp bạn bắt đầu tìm lại tiếng nói của chính mình.

Khi mong muốn của một đứa trẻ không được hỏi tới

Để biết mình muốn gì, một đứa trẻ cần được hỏi, được lắng nghe, được phép có ý riêng và thấy ý đó được tôn trọng. Trong một số gia đình, điều này không xảy ra. Có thể mọi quyết định đều do người lớn áp đặt, có thể mong muốn của đứa trẻ bị xem là không quan trọng, bị gạt đi, hay bị coi là hư khi nó dám muốn khác. Đứa trẻ học rằng ý muốn của mình không đáng kể, và để được yên, được yêu, tốt nhất là làm theo người khác.

Qua năm tháng, đứa trẻ đó trở nên rất giỏi việc đọc và đáp ứng mong muốn của người khác, nhưng dần mất kết nối với mong muốn của chính mình. Vì cái khả năng biết mình muốn gì, cũng như cơ bắp, cần được dùng mới phát triển. Khi nó không bao giờ được dùng, không bao giờ được phép, nó teo đi, và đứa trẻ lớn lên thành một người làm theo mọi người mà không biết chính mình muốn gì.

Sơ đồ mất kết nối với mình khác tìm lại tiếng nói
Mong muốn của bạn không mất, chỉ bị vùi lấp.

Mất kết nối với mong muốn của mình

Người không biết mình muốn gì thường rất dễ chịu, dễ thích nghi, dễ làm theo. Khi được hỏi muốn ăn gì, đi đâu, làm gì, họ thật lòng không có câu trả lời, và thường đẩy quyết định về cho người kia. Trong những chuyện nhỏ, điều này có vẻ vô hại. Nhưng trong tình yêu, nó tạo ra một vấn đề sâu: nếu bạn không biết mình muốn gì, bạn không thể nói cho người kia biết cách yêu bạn, và bạn dễ sống cả một mối quan hệ theo mong muốn của người khác.

Đi kèm thường là một cảm giác trống và một sự đánh mất bản thân âm thầm. Vì khi bạn luôn uốn mình theo người khác, không có ý riêng, không có mong muốn được lên tiếng, bạn dần không còn biết mình là ai ngoài cái vai làm hài lòng người khác. Bạn ở trong một mối quan hệ mà phần thật của bạn không bao giờ thật sự xuất hiện, vì bạn còn chẳng biết phần thật đó muốn gì.

Mong muốn của bạn vẫn ở đó, chỉ bị vùi lấp

Có một điều an ủi: mong muốn của bạn không biến mất, nó chỉ bị vùi lấp dưới nhiều năm uốn mình theo người khác. Một đứa trẻ từng có những mong muốn rất rõ trước khi học cách dẹp chúng đi để được yên. Cái khả năng biết mình muốn gì vẫn còn đó, chỉ là nó đã lâu không được dùng và cần được đánh thức lại.

Việc đánh thức bắt đầu từ những điều rất nhỏ. Khi được hỏi muốn ăn gì, thay vì đẩy cho người kia quyết, bạn tập dừng lại và thật sự hỏi mình muốn gì, kể cả khi câu trả lời đầu tiên là không biết. Mỗi lần bạn cho mình một khoảng để nhận ra một mong muốn nhỏ và nói nó ra, bạn đang tập lại cái cơ bắp đã teo, và dần dần, bạn bắt đầu nghe lại được tiếng nói của chính mình.

Tìm lại tiếng nói của mình trong tình yêu

Gỡ dấu vết này là một quá trình tìm lại bản thân. Trong tình yêu, đó là tập nhận ra và nói ra mong muốn của mình, kể cả khi điều đó làm bạn bất an vì bạn quen dẹp chúng đi. Là tập tin rằng mong muốn của bạn cũng quan trọng và đáng được tính tới, ngang với mong muốn của người kia, chứ không phải một thứ phải hy sinh để giữ hòa khí.

Một mối quan hệ lành cần hai người, mỗi người với mong muốn và tiếng nói riêng, gặp nhau. Khi bạn không có tiếng nói riêng, mối quan hệ thiếu một nửa. Tìm lại được mình muốn gì không phải trở nên ích kỷ, mà là mang chính mình, một con người có thật với những mong muốn thật, vào mối quan hệ, để bạn có thể được yêu như con người bạn thật sự là, chứ không chỉ như cái bóng làm hài lòng người khác.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao tôi không biết mình muốn gì trong tình yêu?

Vì để biết mình muốn gì, một đứa trẻ cần được hỏi, được lắng nghe và được phép có ý riêng. Nếu bạn lớn lên ở một gia đình nơi mong muốn của bạn bị xem là không quan trọng hay bị gạt đi, bạn học rằng ý muốn của mình không đáng kể và tốt nhất là làm theo người khác. Qua năm tháng, bạn dần mất kết nối với mong muốn của chính mình.

Việc luôn làm theo người khác có gì sai?

Trong những chuyện nhỏ thì có vẻ vô hại, nhưng trong tình yêu nó tạo ra một vấn đề sâu: nếu bạn không biết mình muốn gì, bạn không thể nói cho người kia biết cách yêu bạn và dễ sống cả một mối quan hệ theo mong muốn của người khác. Đi kèm thường là một cảm giác trống và một sự đánh mất bản thân âm thầm.

Mong muốn của tôi có mất hẳn không?

Không. Mong muốn của bạn không biến mất, nó chỉ bị vùi lấp dưới nhiều năm uốn mình theo người khác. Cái khả năng biết mình muốn gì vẫn còn đó, chỉ là nó đã lâu không được dùng và cần được đánh thức lại, bắt đầu từ những điều rất nhỏ như thật sự hỏi mình muốn ăn gì thay vì đẩy cho người kia quyết.

Làm sao để tìm lại mình muốn gì?

Bắt đầu từ những điều nhỏ: khi được hỏi muốn gì, dừng lại và thật sự hỏi mình, kể cả khi câu trả lời đầu tiên là không biết. Mỗi lần bạn cho mình một khoảng để nhận ra một mong muốn nhỏ và nói nó ra, bạn tập lại cái cơ bắp đã teo. Và tập tin rằng mong muốn của bạn cũng quan trọng và đáng được tính tới, ngang với mong muốn của người kia.

Nguồn tham khảo

  • Sự đánh mất bản thân và đánh mất kết nối với mong muốn riêng (self-abandonment) khi không được phép có ý riêng thuở nhỏ.
  • Sự phân lập bản thân (differentiation): giữ một cái tôi rõ ràng với mong muốn riêng trong quan hệ.
  • Nhu cầu tự chủ (autonomy) trong Self-Determination Theory và hệ quả khi bị áp đặt.
Bài viết mang tính tham khảo về tâm lý, không thay thế cho tư vấn hoặc trị liệu cá nhân.

Vì sao bạn cứ đau theo đúng một kiểu

Phần nhiều cái kiểu ấy bắt đầu từ căn nhà hồi nhỏ, trước cả người yêu đầu tiên.

  • Bài trắc nghiệm khoảng 30 câu, chừng 10 phút, miễn phí
  • Làm xong có ngay bản đồ của riêng bạn
  • Làm lúc bạn có một mình và yên tĩnh

Làm bài trắc nghiệm

Đi tiếp cùng Quân Sư Nữ

Để bắt đầu nghe lại tiếng nói của chính mình, hãy bắt đầu từ bài trắc nghiệm gốc rễ của tôi, khoảng 30 câu. Và nếu bạn muốn tìm lại bản thân một cách bài bản, 77 Ngày Trở Về Với Chính Mình đi cùng bạn.

Đọc trang nền Cấu trúc gia đình: cách bạn yêu được viết từ ngôi nhà bạn lớn lên, và mẹ kiểm soát ảnh hưởng con gái khi yêu, vì sao yêu rồi vẫn thấy trống rỗng.

Nhận bài mới từ Quân Sư Nữ

Nhập email để nhận bài mới từ Quân Sư Nữ. Sau khi gửi, hãy kiểm tra hộp thư để xác nhận email.

Bạn nghĩ gì về bài này?

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Chọn cookie