Giải mã đàn ông né tránh: từ hành vi tới lựa chọn của bạn
Có những ngày anh ta gần đến mức bạn tưởng mình vừa gặp đúng người. Anh ta ấm áp, để ý từng chuyện nhỏ, nói những câu làm bạn mềm lòng. Rồi không vì một trận cãi nào, anh ta nguội đi. Tin nhắn thưa dần, anh ta bận, anh ta cần không gian, anh ta xa xăm như một người khác. Bạn ngồi dò lại xem mình đã làm gì sai và không tìm ra. Ít lâu sau, đúng lúc bạn gần như buông tay, anh ta quay về, ấm áp như chưa từng biến mất.
Tôi nói với bạn điều này trước: bạn không điên, và chuyện anh ta lúc gần lúc xa không phải lỗi của bạn. Tôi cũng sẽ không giải mã lòng anh ta giúp bạn, vì chẳng ai đọc được lòng một người từ xa, kể cả tôi. Thứ bạn đọc được là việc anh ta làm, lặp đi lặp lại theo thời gian. Thứ bạn quyết được là mình làm gì với những gì đã thấy. Bài này đi theo đúng hai việc đó.
Đọc hành vi, đừng đọc thay lòng anh ta
Khi người đàn ông rút đi, người phụ nữ thường lao vào một câu hỏi: anh ta có yêu mình không. Bạn hỏi bạn bè, tra trên mạng, đọc những bài bảo rằng người né tránh thật ra yêu rất sâu, chỉ là sợ. Những bài ấy làm bạn dễ chịu được một lúc. Rồi chúng giữ bạn ở lại lâu hơn, vì chúng cho bạn thêm một lý do để chờ.
Tôi đề nghị bạn đổi câu hỏi. Anh ta yêu hay không, bạn không kiểm được. Anh ta làm gì khi hai người gần nhau, làm gì khi bạn cần anh ta, làm gì khi bị hỏi thẳng về chuyện hai người, những thứ đó bạn kiểm được. Một người có mặt lúc vui và biến mất lúc bạn cần đang cho bạn biết khá rõ chỗ đứng của bạn trong đời anh ta, dù trong lòng anh ta có gì đi nữa.
Ngành tâm lý có một lý thuyết về chuyện người ta gần và xa nhau, gọi là lý thuyết gắn bó, khởi đầu từ John Bowlby và Mary Ainsworth. Trong những quan sát của Ainsworth với trẻ nhỏ, có những đứa trẻ khi mẹ rời đi thì tỏ ra dửng dưng, khi mẹ quay lại thì quay mặt đi, như đã học được rằng bày tỏ nhu cầu cũng chẳng ai đáp. Về sau Cindy Hazan và Phillip Shaver đem lý thuyết này sang chuyện yêu của người lớn. Nó giúp bạn hiểu một kiểu hành vi. Nó không phải cây thước để bạn đo rồi dán nhãn cho người đàn ông của mình, và nó cũng không biến cách đối xử làm bạn đau thành điều bạn phải chịu.
Cái vòng trốn tìm vận hành thế nào
Điều làm bạn kiệt sức nằm ở chỗ cái vòng cứ lặp lại, còn một lần anh ta rút đi thì bạn chịu được. Bạn bị cuốn vào nó mà nhiều khi không nhận ra mình đang ở khúc nào.
Vòng ấy thường chạy thế này. Hai người gần lại, mọi thứ đẹp đẽ. Tới một lúc, anh ta bắt đầu tạo lại khoảng cách bằng những cách rất khéo, kiểu mà Mario Mikulincer và Phillip Shaver gọi là chiến lược ngắt kết nối: bỗng bận rộn, soi ra một lỗi nhỏ của bạn để bám vào, vùi mình vào công việc hay sở thích, nói cần không gian riêng. Bạn thấy sự lạnh đi ấy, và vì thương, bạn làm điều tự nhiên nhất: hỏi han, nhắn thêm, đuổi theo. Bạn càng đuổi, anh ta càng lùi. Tới khi bạn mệt quá và buông, anh ta quay về. Vòng khép lại, rồi chạy lại từ đầu.
Hãy nhìn kỹ khúc anh ta quay về. Người đi rồi quay lại chưa chắc đã chọn bạn. Nhiều khi anh ta về lúc anh ta thấy tiện, khi bạn đã thôi đòi hỏi, và rút đi đúng lúc bạn cần anh ta nhất. Lịch đi về ấy do một người quyết, người kia chỉ chờ. Nếu bạn mở cửa lại mỗi lần như chưa có gì, vòng này sẽ còn chạy rất lâu.

Tuổi thơ giải thích được, nhưng không miễn trách
Nhiều bài sẽ kể cho bạn nghe về tuổi thơ của người đàn ông né tránh: cha mẹ lúng túng với cảm xúc, một cậu bé buồn mà tìm tới thì bị gạt đi bằng câu «có thế mà cũng khóc», lớn lên tin rằng cần ai đó là nguy hiểm. Những chuyện ấy có thật ở nhiều người. Cái gì học được từ nhỏ thì người lớn học lại được, nếu chính họ muốn và chịu làm.
Nhưng tôi không xin bạn bớt giận anh ta vì tuổi thơ của anh ta. Hiểu một người lớn lên thế nào không bắt bạn phải nhận cách anh ta đối xử với bạn hôm nay. Anh ta là người trưởng thành. Im lặng mấy ngày không một lời, hứa rồi biến mất, đổ cho bạn tội «đòi hỏi quá», đó là những việc anh ta chọn làm, và phần trách nhiệm ấy thuộc về anh ta.
Biết chuyện gốc rễ chỉ có ích cho bạn ở một điểm: bạn thấy vì sao tình yêu của mình, lớn tới đâu, cũng không làm thay được phần việc của anh ta. Bạn không có nghĩa vụ cứu hay sửa một người đàn ông chưa chịu lớn. Muốn đổi thì anh ta tự đi con đường ấy, và anh ta có đi hay không, bạn sẽ thấy qua việc làm chứ không qua lời nói.

Quen không phải an toàn.
Vì sao kiểu lúc gần lúc xa dễ hút bạn
Phần này tôi nói về bạn, và tôi nói không phải để trách. Nếu để ý, bạn sẽ thấy có những người phụ nữ hết lần này tới lần khác vướng vào những người đàn ông xa cách. Đó không phải xui. Thường là có một bản đồ cũ đang dẫn đường.
Một kiểu quan hệ quen thuộc dễ bị nhầm là an toàn, kể cả khi nó làm mình đau. Lúc nóng lúc lạnh dễ bị đọc thành yêu mãnh liệt, còn một người ổn định, tử tế thì lại thấy nhạt. Nếu ngày nhỏ bạn từng phải cố lắm mới được để ý, cảm giác phải giành lấy tình thương có thể đã thành cái quen. Bạn không kém cỏi. Bạn đang đi theo tấm bản đồ ngôi nhà cũ vẽ cho mình, và bản đồ thì vẽ lại được.
Có một phản xạ nữa đáng để bạn gọi tên. Người hay bất an khi yêu dễ đọc khoảng lặng của người kia thành dấu hiệu sắp bị bỏ, rồi nhắn dồn, tra hỏi. Trước khi đoán ý anh ta, hãy kiểm lại chuyện gì đã thật sự xảy ra: anh ta đã nói gì, đã làm gì, bao nhiêu lần. Gọi tên phản xạ này để bạn bớt bị nó kéo đi. Nó không dùng để bào chữa cho một người im lặng để phạt bạn. Phần của bạn, bạn sửa được. Phần của anh ta, bạn không sửa thay được.
Nếu cứ ở lại trong vòng quay đó
Ở lâu trong cái vòng này có một cái giá rất thật. Bạn dần mất chính mình, vì sức lực đổ cả vào việc giải mã anh ta và chờ anh ta, còn đời sống của riêng bạn thì bỏ trống. Lòng tự trọng mòn đi, vì sống trong cảnh lúc được đón lúc bị đẩy, lâu dần người ta tin mình không đủ đáng để được yêu cho ổn định.
Nếu anh ta là chồng bạn, cái giá còn lớn hơn. Việc nhà, việc con, những quyết định chung dồn cả về một phía, còn người kia có mặt khi tiện. Có mặt trong nhà mà không có mặt với vợ con vẫn là vắng mặt. Và con bạn nhìn thấy cha mẹ mình cứ một người lùi một người đuổi, rồi học rằng yêu là phải lo và phải chờ. Chuyện này không riêng gì mẹ. Người cha vắng mặt cũng đang dạy con điều đó.
Quân Sư Nữ muốn bạn nhớ
Hiểu vì sao anh ta lúc gần lúc xa là để bạn thôi tự trách mình, không phải để có thêm lý do ở lại chịu đựng. Thấu hiểu không phải giấy phép để chịu đựng.
Bạn không thể yêu đủ nhiều để sửa một người chưa muốn sửa mình. Tình yêu của bạn không phải liều thuốc, và bạn không phải bác sĩ của ai.
Đo anh ta bằng việc anh ta làm, lặp lại theo thời gian, nhất là lúc bạn cần anh ta. Lời hứa không kèm việc làm thì chưa phải là thay đổi.
Lối ra: lo phần của mình trước
Bạn không đổi được một người bằng cách yêu nhiều hơn, chờ lâu hơn hay chứng minh mình xứng đáng. Bạn đổi được chỗ đứng của mình, và việc này bạn làm được một mình.
Việc thứ nhất là ngừng đuổi. Khi anh ta rút đi, bạn quay về với đời sống của mình: công việc, bạn bè, giấc ngủ, những việc bạn bỏ dở từ lâu. Bạn làm vậy để không đặt giá trị của mình vào tay một người lúc gần lúc xa. Đây không phải chiêu để anh ta sợ mất mà quay lại. Van xin, chạy theo không giữ được ai.
Việc thứ hai là nói rõ điều bạn cần, một lần, bằng câu của bạn, rồi nhìn việc làm. Ví dụ: «Em cần một người khi vắng thì báo một câu, và khi em cần thì có mặt.» Sau đó bạn không nghe lời hứa nữa mà xem anh ta làm gì, lặp lại theo thời gian. Nếu hai người còn đang tìm hiểu, hãy nhìn thêm một điều: anh ta có nói tới chuyện cưới với một mốc cụ thể không. Lời hứa không có mốc thời gian thì chưa phải cam kết.
Việc thứ ba, và là gốc, là lo phần của chính bạn: cái phản xạ bất an, tấm bản đồ cũ khiến sự chập chờn trông giống tình yêu. Khi bạn thôi phải giành giật mới thấy mình được thương, một người ổn định có thể thôi trông nhạt trong mắt bạn. Thay đổi này đi chậm, và thường là bớt dần chứ không mất hẳn. Từ chỗ đứng đó, ở lại hay bước ra là quyền của bạn. Tôi không chọn thay bạn. Tôi chỉ mong bạn chọn khi đã nhìn rõ.
Đọc thêm để đi sâu hơn
Hôn nhân của bạn đang chạy theo nếp nào?
Cãi một chuyện cũ lần thứ mười, hay im lặng cả tuần. Bài test 13 câu gọi tên cái nếp đang lặp trong nhà bạn.
- 13 câu, chừng 5 phút, miễn phí
- Kết quả hiện ngay, không cần để lại email
- Nếu người khác có thể xem điện thoại của bạn, mở trang trong tab ẩn danh
Bạn yêu sai vì mô thức tuổi thơ dẫn đường.
Khi bạn tỉnh, bạn không còn lặp lại nữa.”
Bài cùng chủ đề
Nhận bài mới từ Quân Sư Nữ
Nhập email để nhận bài mới từ Quân Sư Nữ. Sau khi gửi, hãy kiểm tra hộp thư để xác nhận email.







